Japonca gramer temelleri: en önemli 8 kural
Türkçe konuşanlara Japonca dilbilgisi şaşırtıcı derecede tanıdık gelir: fiil sona gelir ve küçük ilgeçler sözcüğün arkasından kimin ne yaptığını gösterir. Farkları da var — aynı cümle nezakete göre değişir ve fiiller kişiye, sayıya ya da cinsiyete göre asla çekilmez. Britannica ve İngilizce Vikisözlük’te doğrulanan bu sekiz kural, yeni başlayanın önce ihtiyaç duyduğu şeyleri kapsıyor. Seviyenizi bilmiyor musunuz? Ücretsiz Japonca seviye testini yapın.
Güncellendi · 3 dk okuma

1. Fiil sona gelir
Japonca tutarlı bir özne–nesne–yüklem dilidir ve niteleyen, nitelediğinden önce gelir: sıfatlar ve sıfat cümlecikleri isimden, zarflar fiilden önce (Britannica). Tarō-ga ringo-o kau sözcüğü sözcüğüne “Taro elma alır” diye okunur — tıpkı Türkçedeki gibi.
2. İlgeçler kimin ne yaptığını söyler
İsimler hiç biçim değiştirmez; arkalarından gelen küçük ilgeçler işlevlerini gösterir (Britannica). が (ga) fiilin öznesini (Wiktionary), を (o) ise belirtili nesneyi işaretler (Wiktionary) — Türkçedeki -(y)ı eki gibi: Tarō-ga ringo-o kau cümlesinde ga kimin aldığını, o neyin alındığını söyler.
3. は konuyu işaretler
は (wa) bir cümlenin ya da konuşmanın konusunu işaretler (Wiktionary). Britannica’nın örneği: John-wa kita John’dan söz eder — “John’a gelince, geldi” —, John-ga kita ise sadece John’un geldiğini bildirir. A-wa B-da kalıbı çok kullanılır: Kore-wa hon-da, “Bu bir kitaptır” (Britannica).
4. Uyum yok, çoğul yok
Fiiller özneyle kişi, sayı ya da cinsiyet bakımından uyuşmaz; isimler sayı ya da cinsiyet göstermez. Bazıları tekrarlanarak çoğul yapılır — hito-bito “insanlar”, yama-yama “dağlar” — ve bağlamın açık kıldığı şey düpedüz söylenmez: Kaita “yazdım”, “yazdı” ya da “yazdılar” demek olabilir (Britannica).
| Japonca | Romaji | Anlam |
|---|---|---|
| 太郎がりんごを買う | Tarō-ga ringo-o kau | Taro elma alır (が özne, を nesne) |
| 山が高い | Yama-ga taka-i | Dağ yüksektir (yüklem sıfatın kendisi) |
| 太郎は先生だ | Tarō-wa sensei-da | Taro öğretmendir (は konu, だ ek-fiil) |
5. Sıfatlar fiiller gibi çekilir
Fiiller ve sıfatlar çekilir ve “olmak” fiili olmadan tek başlarına yüklem olabilir: Yama-ga taka-i, “Dağ yüksektir”. İsimler ve sıfat-isimler ise da ek-fiiline ihtiyaç duyar: Tarō-wa sensei-da, “Taro öğretmendir” (Britannica).
6. Nezaket fiilin parçasıdır
ます (masu) eki, konuşulan kişiye karşı nezaketi ifade eder (Wiktionary). Britannica, eşitler arasında ya da gazete ve kitaplarda kullanılan yalın kaku “yazmak” ile nazik kakimasu’yu karşılaştırır; bunlara sözü edilen kişiyi yücelten o-kaki-ni naru gibi saygı biçimleri ve konuşanı alçaltan o-kaki suru gibi alçakgönüllülük biçimleri eklenir (Britannica). Öğrenciler genellikle masu biçimiyle başlar.
7. Sorular か ile biter
Cümle sonundaki か (ka) onu soru yapar (Wiktionary) — Türkçedeki mı gibi, sözcük dizimi değişmeden. Britannica’nın O-iki-ni narimasu ka örneği nazik bir “Gidiyor musunuz?”dur (Britannica).
8. Sayma sözcükleriyle sayılır
Sayılar, sayılan şeye göre değişen bir sayma sözcüğü alır — Türkçedeki “iki tane”, “bir dilim” gibi ama çok daha sistemli: 本 (hon) kalem, içecek bardağı ya da tren gibi uzun, silindir biçimli şeyleri sayar (Wiktionary). Yaygın sayma sözcüklerini birlikte kullanıldıkları isimlerle öğrenin. Çince de benzer çalışır — Çince gramer temelleri ile karşılaştırın.
Bir bakışta sekiz kural
| Kural | Örnek | Dikkat |
|---|---|---|
| Fiil sonda | りんごを買う | nesne fiilden önce |
| İlgeçler | が özne · を nesne | işlevi yer değil ilgeç belirler |
| Konu は | これは本だ | は (konu) が (özne) değildir |
| Uyum yok | 書いた | özne çoğu zaman söylenmez |
| Çekimli sıfatlar | 山が高い | sıfattan sonra “olmak” yok |
| Nezaket | 書く / 書きます | ます biçimiyle başlayın |
| Sorular | …ますか | aynı dizim, sonda か |
| Sayma sözcükleri | uzun şeyler için 本 | sayma sözcüğünü isimle öğrenin |
Kurallar nereden geliyor: Japonca dilbilgisi 1.200 yıl boyunca dikkat çekici ölçüde sabit kaldı — bkz. Japoncanın tarihi. Bağlam için: Japonca neden öğrenilmeli? ve nerede konuşulur.
İlgeçleri ve sayma sözcükleriyle Japonca kelimeler öğrenin
Dilbilgisinin kelimelere ihtiyacı var. 16Word size günde 16 Japonca kelime verir: aktif hatırlama, aralıklı tekrar ve cevaplar arasında kısa bir Blocks oyunu — başlamak ücretsiz.
Öğrenmeye devam edin
- Japonca zamanlar — geçmiş, geçmiş-olmayan ve ている
- Japoncanın tarihi · Japonca nerede konuşulur?
- Ücretsiz Japonca seviye testi · 16Word ile Japonca
- Seviye testleri · Tüm rehberler · Planlar
Sık sorulan sorular
Japoncada sözcük dizimi nasıldır?
Özne–nesne–yüklem: fiil sona gelir ve niteleyenler niteledikleri sözcükten önce gelir — Türkçedeki gibi.
は ile が arasındaki fark nedir?
は (wa) cümlenin konusunu, が (ga) dilbilgisel özneyi işaretler. John-wa kita John’dan söz eder; John-ga kita sadece John’un geldiğini bildirir.
Japonca fiiller ben, sen, o diye çekilir mi?
Hayır. Japonca fiiller özneyle kişi, sayı ya da cinsiyet bakımından asla uyuşmaz; zamana ve nezakete göre değişir.
ます ne demek?
Fiilin nazik ekidir: kakimasu, kaku (yazmak) fiilinin nazik biçimidir. Konuşulan kişiye karşı nezaketi ifade eder.
Japoncada soru nasıl sorulur?
Cümlenin sonuna か (ka) eklenir; sözcük dizimi değişmez.
Was this guide useful?
Resmî kaynaklar
Okumaya devam edin
- Ücretsiz Japonca seviye testi — A1’den B2’ye, üyeliksiz
- Günde 16 kelimeyle Japonca öğrenin
- Japonca zamanlar: geçmiş, geçmiş-olmayan ve ている
- İngilizce telaffuz: Türklerin zorlandığı 8 ses (sesli örneklerle)
- Almanca der, die, das: artikeller nasıl öğrenilir?
- İngilizce gramer temelleri: en önemli 10 kural
- İngilizce zamanlar: 12 zaman tek tabloda, önce öğrenilecek 6’sı
- Fransızca gramer temelleri: en önemli 8 kural
- Fransızca zamanlar: gereken 7 zaman, öğrenme sırasıyla
- Çince gramer temelleri: en önemli 8 kural
- Tüm rehberler